Vào thứ Ba, ngày 4/8 (giờ miền Đông Mỹ), Phố Wall đón nhận đợt tấn công mạnh mẽ nhất kể từ đầu tháng 8: chỉ số công nghiệp Dow Jones tăng vọt 907,47 điểm, tương đương 1,71%, mức tăng mạnh nhất trong hai tháng; S&P 500 tăng 1,79%, lần đầu tiên trong lịch sử đóng cửa trên mốc 7.700 điểm; Nasdaq Composite tăng 2,59%. Dow và S&P đều lập kỷ lục đóng cửa mới, chỉ số bán dẫn Philadelphia dẫn đầu các chỉ số chính toàn cầu với mức tăng đáng kinh ngạc 6,55%. Đàm phán ngoại giao Mỹ - Iran tiến triển cùng với sự phồn thịnh của ngành chip AI tạo nên cộng hưởng, thúc đẩy tài sản rủi ro toàn cầu tăng mạnh.
Ba chỉ số chính cùng lập đỉnh: Tín hiệu rõ ràng của dòng vốn "bỏ trái phiếu, đổ cổ phiếu"
Đến khi đóng cửa, Dow đạt 54.085,88 điểm, Nasdaq đạt 26.584,99 điểm, S&P 500 đạt 7.736,52 điểm. Xét theo ngành, cổ phiếu công nghệ dẫn đầu với mức tăng 4,09%, theo sau là nguyên vật liệu, công nghiệp và tài chính; trong khi năng lượng giảm 0,49%, tiện ích giảm 0,60%, cho thấy sự chuyển dịch rõ ràng của dòng vốn từ trái phiếu sang cổ phiếu và thiên về tài sản rủi ro. Cổ phiếu ngân hàng lớn đồng loạt tăng, Morgan Stanley tăng 2,76%, Goldman Sachs tăng 2,62%, Citigroup tăng 2,44%. Sự đi lên của cổ phiếu tài chính thường được xem là thước đo niềm tin của thị trường vào khả năng "hạ cánh mềm" của nền kinh tế. Trong khi đó, Chủ tịch Fed New York Williams tuyên bố áp lực lạm phát đang dần hạ nhiệt nhưng vẫn để ngỏ khả năng tăng lãi suất nếu cần, giọng điệu chung nghiêng về "diều hâu nhẹ", kết hợp với lợi suất trái phiếu Mỹ giảm, tạo thêm hỗ trợ cho tài sản cổ phiếu.
Chỉ số bán dẫn Philadelphia bùng nổ 6,55%: Siêu chu kỳ bộ nhớ thổi bùng đợt tăng của cổ phiếu chip
Ngôi sao sáng nhất phiên này chính là nhóm cổ phiếu chip. Chỉ số bán dẫn Philadelphia tăng vọt 748,91 điểm lên 12.179,26 điểm, mức tăng 6,55% trong ngày, với sắc xanh bao phủ: Arm Holdings tăng 17,36%, Intel tăng vọt 10,84% và vượt lại mốc 100 USD, Sandisk và Micron Technology đều tăng trên 7%, trong đó Micron đóng cửa ở 892,67 USD, vốn hóa trở lại nhóm nghìn tỷ USD; Qualcomm, AMD, Broadcom, NXP, Applied Materials đều tăng trên 5%, ADR của TSMC tăng 2,72%, ADR của UMC tăng tới 10,38%. Nvidia tăng 2,56%, chuỗi đi lên liên tiếp giúp tâm lý toàn chuỗi phần cứng AI phục hồi.
Logic ngành của đợt tăng cổ phiếu chip này là sự cộng hưởng kép giữa nhu cầu sức mạnh tính toán AI và chu kỳ tăng giá bộ nhớ. Khi nhu cầu về bộ nhớ băng thông cao (HBM), DDR5 dung lượng lớn và SSD doanh nghiệp cho đào tạo và suy luận AI tăng nhanh, chu kỳ tăng giá chip nhớ có thể kéo dài suốt cả năm 2026. Bank of America giữ khuyến nghị "mua" trong đợt điều chỉnh của Micron, với giá mục tiêu 1.550 USD, cho rằng đợt điều chỉnh gần đây là "cơ hội mua tuyệt vời". Sau đợt điều chỉnh sâu cuối tháng 7, sự phục hồi mạnh mẽ của nhóm chip từ đáy đang được một số tổ chức xem là tín hiệu khởi đầu "làn sóng thứ hai" của xu hướng AI.
Kỳ vọng mở lại eo biển Hormuz: "Phần bù địa chính trị" của giá dầu nhanh chóng biến mất
Về mặt tin tức, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessent cho biết Mỹ và Iran "có thể đạt thỏa thuận sớm nhất vào thứ Ba hoặc thứ Tư tuần này" để khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, đồng thời nói rằng khi hàng trăm tàu mắc kẹt ở vịnh Ba Tư có thể hoạt động trở lại, giá dầu quốc tế vẫn còn dư địa giảm thêm; Bộ Ngoại giao Iran xác nhận các cuộc đàm phán với Oman đạt tiến triển tích cực cả về mặt kỹ thuật lẫn chính trị; Ngoại trưởng Mỹ Rubio thận trọng cho biết thỏa thuận chưa được chốt cuối cùng, Qatar, Pakistan và Oman đang cùng thúc đẩy các bên tiếp tục đối thoại. Do đó, dầu thô New York giảm 5,69% xuống 75,77 USD/thùng, Brent giảm mạnh 5,26% xuống 79,36 USD/thùng, cả hai phiên liên tiếp đều giảm trên 5%.
Giá dầu hạ là tín hiệu tích cực đa tầng cho thị trường: vừa trực tiếp hạ kỳ vọng lạm phát, tạo không gian cho Fed điều hành chính sách, vừa giảm bớt áp lực chi phí chuỗi cung ứng toàn cầu. Phiên đó, vàng COMEX tăng 1,07% lên 4.134,20 USD/ounce, bạc tăng 3,27%, tài sản trú ẩn an toàn và tài sản rủi ro cùng đi lên, phản ánh thị trường đang định giá lạc quan về kịch bản "xung đột hạ nhiệt, lạm phát dịu đi". Tuy nhiên, các nhà phân tích hàng hải vẫn thận trọng về tốc độ vận chuyển sau khi eo biển được mở lại — hiện chỉ có chưa tới 10 tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày, thấp hơn nhiều so với mức bình thường; phía Iran cũng nhấn mạnh rằng nếu Mỹ không dỡ phong tỏa cảng và khôi phục thực hiện các bản ghi nhớ trước đây, eo biển sẽ tiếp tục đóng cửa, thỏa thuận vẫn còn nhiều biến số.
Mùa báo cáo lợi nhuận "băng giá - lửa nóng": Chi tiêu vốn AI là con dao hai lưỡi
Một mạch chính khác thúc đẩy thị trường là báo cáo lợi nhuận mạnh mẽ. Palantir và Caterpillar vượt kỳ vọng, cổ phiếu Palantir sau giờ giao dịch có lúc tăng hơn 15%. Nhưng mặt kia của mùa báo cáo cũng đáng cảnh giác: SpaceX trong phiên có lúc tăng 9,43%, nhưng sau giờ giao dịch lao dốc hơn 7% do báo cáo lợi nhuận đầu tiên kể từ khi niêm yết cho thấy chi tiêu vốn tăng vọt; AMD tăng 7% trong phiên nhưng sau giờ giao dịch cũng giảm khoảng 9% vì lo ngại chi tiêu vốn và triển vọng kinh doanh.
Cục diện "băng giá - lửa nóng" này chính là mâu thuẫn cốt lõi của giao dịch AI trên thị trường chứng khoán Mỹ hiện nay: chi tiêu vốn hàng năm lên tới hàng trăm tỷ USD của các gã khổng lồ công nghệ vừa là "động cơ" cho đơn hàng chuỗi ngành AI, vừa ngày càng trở thành thước đo để thị trường đánh giá tỷ suất lợi nhuận. Thị trường đang chuyển từ giai đoạn "kể câu chuyện" sang giai đoạn "kiểm chứng lợi nhuận", liệu chi tiêu vốn có thể chuyển hóa thành doanh thu và lợi nhuận hay không sẽ quyết định liệu xu hướng AI có thể lan tỏa từ một số cổ phiếu đầu ngành thành một thị trường bò rộng khắp. Đây cũng chính là nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự phân hóa giữa cổ phiếu chip và cổ phiếu phần mềm thời gian gần đây — dòng vốn đang dùng tiền thật để bỏ phiếu cho những "đơn hàng có thể nhìn thấy".
Góc nhìn nhà đầu tư Việt Nam: Ba tín hiệu từ giá dầu, đồng USD và dòng vốn
Đối với nhà đầu tư Việt Nam, đợt tấn công của cổ phiếu Mỹ này giải phóng ba tín hiệu đáng chú ý:
- Giá dầu giảm mạnh có lợi cho Việt Nam: Là nước nhập khẩu ròng năng lượng, giá dầu thô hạ giúp giảm trực tiếp chi phí nhập khẩu và áp lực lạm phát nhập khẩu, góp phần giúp Ngân hàng Nhà nước Việt Nam linh hoạt hơn trong điều hành ngoại hối và lãi suất, đồng thời gián tiếp hỗ trợ tỷ giá VND.
- Áp lực đồng USD tạm thời dịu bớt: Lợi suất trái phiếu Mỹ giảm làm suy yếu logic đồng USD mạnh, áp lực mất giá của tỷ giá USD/VND nhiều khả năng sẽ dịu lại; với nhà đầu tư Việt Nam đang nắm giữ tài sản USD, điều này tương đương với một khoản "cổ tức tỷ giá" không nhỏ.
- Dòng vốn xuyên biên giới ấm lên: Khẩu vị rủi ro toàn cầu tăng kéo dòng vốn trở lại thị trường cổ phiếu, vị thế "bể chứa" thanh khoản toàn cầu của cổ phiếu Mỹ vẫn vững chắc. Với nhà đầu tư Việt Nam, việc phân bổ vào các cổ phiếu đầu ngành Mỹ thông qua kênh công ty chứng khoán quốc tế hoặc quỹ vẫn là con đường quan trọng để đa dạng hóa rủi ro quốc gia và chia sẻ thành quả công nghệ toàn cầu.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng tháng 8 luôn là một trong những tháng yếu nhất về dòng vốn của cổ phiếu Mỹ. Đội ngũ giao dịch của Goldman Sachs gần đây lưu ý rằng S&P 500 thiếu "nhiên liệu" để bứt phá trong ngắn hạn, có thể tiếp tục dao động trong biên độ hai tháng gần nhất; chiến lược gia của JPMorgan cũng dự báo cổ phiếu công nghệ có thể "lùi về tuyến sau" trong nửa cuối năm, còn cổ phiếu chu kỳ có khả năng dẫn dắt. Với nhà đầu tư thông thường, thay vì chạy theo những nhóm ngành tăng nóng một phiên, chi bằng neo vào tính chắc chắn của xu hướng ngành — sức mạnh tính toán AI, siêu chu kỳ bộ nhớ và tái cấu trúc cục diện năng lượng vẫn là những mạch chủ cấu trúc đáng theo dõi nhất trong vài quý tới. Về nhịp độ phân bổ, mua chia nhiều đợt và tăng tỷ trọng khi điều chỉnh sẽ an toàn hơn là đuổi theo một lần.
Kết luận
Mở đầu tháng 8, Phố Wall đã tuyên bố sự trở lại của khẩu vị rủi ro bằng hai phiên tăng mạnh liên tiếp, nhưng sự phân hóa gay gắt trong mùa báo cáo lợi nhuận cũng nhắc chúng ta rằng: thị trường bò chưa bao giờ là con đường một chiều. Với nhà đầu tư Việt Nam, hiểu rõ logic kép "địa chính trị + ngành" phía sau từng cây nến của thị trường Mỹ quan trọng hơn nhiều so với việc đuổi theo biến động ngắn hạn. Trong ván cờ lớn của phân bổ tài sản toàn cầu, duy trì kỷ luật và phân bổ đa dạng chính là chìa khóa để vững vàng tiến xa trong biến động.
